برداشته و به دهان داخل مىكند و به دندان آسيا كوتاه خائيده ، مىخورد و در خرطوم آن زور بسيار است . مدت حمل آن 18 ماه است و عمر آن مثل عمر انسان است . مزاج فيل سرد و بسيار خشك است و به قول گيلانى در عاج آن اكثر منافع است و منفعت بر عاج در تقويت قلب بسيار است چون دندان آن را كه عاج است خوب ساييده به قدر كف يا دو درم با ماء العسل يا آب و عسل هر روز بخورند كه تقويت حافظه و فهم و رفع درد مفاصل و پهلو مىكنند . و ماليدن حكاكه آن به آب اعانت بر روييدن موى كند . و نيز تجربه كرده‌اند كه چون بعد از ظهر تا سه شب ، هر شب يك مثقال براده آن را با دو مثقال نبات سفوف نمايد و شب چهارم با شوهر مجامعت كند باعث حمل است و آشاميدن بول آن به نحوى كه نداند بول فيل است ، جهت حامله شدن زن عاقر مجرب است و حمول سرگين آن با عسل مانع از حامله شدن آن است و بخور آن رافع تبهاى كهنه و اكتحال زهره آن جالى آثار چشم و مقوى آن است . « 1 » فيل هر هفت سال يك بار مىزايد و بهترين اجزاى آن دندان آن است كه عاج نامند . سرد و بسيار خشك و حابس اسهال و نزف الدم و بستن آن بر عضوى كه استخوان شكسته در آن باشد ، جاذب آن است . « 2 » فيل زهره ، ديوخار گياه فيل‌زهره داراى شيره‌اى به نام حضض مىباشد كه در موضوع حضض از جابر بن حيان روايت نقل شده است . ديوخار ، گياهى است از تيره بادنجانيان ، جزو دسته شابيزكها ، داراى برگهاى كامل ، گلهايش به رنگ سفيد و بنفش كم رنگ و قرمز و صورتى و زرد ديده مىشود . تاكنون در حدود 70 گونه از اين گياه شناخته شده كه همگى در نواحى معتدل و گرم مىرويند . « 1 » گويند درخت حضض است و ميوه‌اى مانند فلفل دارد . حضض شيره آن است يا شيره

--> ( 1 ) - محيط اعظم ، ج 3 ، ص 271 ؛ قرابادين ، ص 319 . ( 2 ) - تحفه حكيم ، ص 199 . ( 1 ) - فرهنگ فارسى ، دكتر معين ، ج 2 ، ص 1600 .